Oude glorie: Interview Stan Valckx

In dit artikel:

Ter gelegenheid van de honderdste editie van de rubriek ‘Wat eens d’oude glorie’ blikt Walter Kuijpers uitgebreid terug met Stan Valckx, geboren op 20 oktober 1963 in Arcen. Valckx vertelt over zijn loopbaan als voetballer, international en voetbalbestuurder.

Valckx begon tussen zijn zesde en zevende jaar bij RKDEV Arcen. Vanaf zijn dertiende combineerde hij voetbal bij Arcen en VVV Venlo met school en een krantenwijk. Zijn dagen begonnen soms om vijf uur ’s ochtends en eindigden pas laat. Hoewel hij bij VVV aanvankelijk afviel, werd hij later opnieuw gescout door Herman Theeuwen. Met steun van zijn ouders maakte hij zijn HAVO af en werkte hij ondertussen toe naar een plek in het betaald voetbal. Voor trainingen in Venlo fietste hij aanvankelijk dagelijks 12,5 kilometer vanuit Arcen.

Zijn debuut voor VVV maakte Valckx in de nacompetitie tegen MVV. In 1985 promoveerde de club naar de Eredivisie, wat in Venlo groots werd gevierd met een open bus, een huldiging en duizenden supporters. VVV eindigde vervolgens twee keer als vijfde in de Eredivisie en ontwikkelde zich onder trainer Jan Reker tot een hecht en succesvol team. Valckx bewaart vooral goede herinneringen aan de spectaculaire overwinningen op onder meer Ajax en Feyenoord. De thuiswedstrijden trokken bijna tienduizend toeschouwers en zorgden voor een feestelijke sfeer. Met veel oud-teamgenoten heeft hij nog contact; bovendien organiseert VVV jaarlijks een reünie voor oud-spelers en medewerkers.

Zijn prestaties leverden Valckx in 1988 een transfer naar PSV op. Via Reker kwam hij in contact met manager Kees Ploegsma en trainer Guus Hiddink. PSV betaalde 500.000 gulden voor de verdediger, die als PSV-supporter enthousiast naar Eindhoven vertrok. In zijn eerste periode, van 1988 tot 1992, won hij drie landstitels en twee KNVB-bekers. Hij maakte zichzelf beslissend in de bekerfinale van 1990 tegen Vitesse door de winnende strafschop te benutten.

Bij PSV ontstond een hechte vriendschap met Romário. Omdat Valckx Portugees sprak, kon hij de Braziliaan in diens beginperiode helpen. De vriendschap bleef bestaan en Valckx bezocht Romário in Brazilië. Ook met Luc Nilis, met wie hij later bij de amateurs van Arcen bleef voetballen, bouwde hij een blijvende band op. Trainer Bobby Robson was eveneens belangrijk in zijn carrière. Valckx bewonderde hem als trainer en mens en woonde na diens overlijden in 2009 de begrafenis in Engeland bij.

Van 1992 tot 1994 speelde Valckx voor Sporting Lissabon, waar hij opnieuw onder Robson werkte en samenspeelde met Luís Figo. Sporting eindigde beide seizoenen als derde in Portugal. Valckx raakte er onder meer geblesseerd in een wedstrijd tegen Benfica. Hij zag bij Robsons assistent José Mourinho toen al de ambitie en bevlogenheid die later kenmerkend zouden worden voor diens trainersloopbaan. Ondanks belangstelling van Benfica en FC Porto keerde Valckx in oktober 1994 terug naar PSV, mede omdat zijn partner graag terug naar Nederland wilde.

In zijn tweede Eindhovense periode, die tot 2000 duurde, won PSV opnieuw twee landstitels, een KNVB-beker en drie Johan Cruijff Schalen. Hij maakte de opkomst van spelers als Ronaldo en Luc Nilis mee. Valckx betreurt enkele Europese uitschakelingen, waaronder tegen Barcelona, waarbij hij door een volgens hem onterechte gele kaart de return moest missen. Ook de verloren wereldbekerfinale tegen Nacional uit Uruguay en de Europese Supercup tegen KV Mechelen behoren tot zijn teleurstellende herinneringen. Een afgescheurde kruisband en een lange revalidatie brachten hem op 36-jarige leeftijd tot het besluit om na het seizoen 1999-2000 te stoppen.

Voor het Nederlands elftal kwam Valckx twintig keer uit. Hij nam deel aan het WK van 1994 in de Verenigde Staten, waar Oranje in de kwartfinale met 3-2 verloor van Brazilië. Valckx vond dat Nederland na een 2-0-achterstand sterker werd, maar zag belangrijke beslissingen tegenvallen. De schorsing van Arthur Numan noemde hij een groot gemis. Tegenover hem stond zijn voormalige ploeggenoot en vriend Romário, die uiteindelijk wereldkampioen werd.

Na zijn actieve loopbaan bleef Valckx werkzaam in de voetballerij. Hij leerde het vak van spelersmakelaar Kees Ploegsma en werd in 2004 technisch manager van PSV. Onder zijn verantwoordelijkheid haalde de club onder anderen doelman Heurelho Gomes en verdediger Alex. Sportief beleefde PSV in die periode een glansfase met vier landstitels, een KNVB-beker en een halve finaleplaats in de Champions League. In 2008 vertrok Valckx na een vertrouwensbreuk met algemeen directeur Jan Reker en naar eigen zeggen onvoldoende steun van de raad van commissarissen.

Daarna werkte hij als technisch directeur bij Shanghai Shenhua in China en Wisła Kraków in Polen. China beschouwt hij als een leerzaam avontuur, hoewel betalingsproblemen zijn verblijf na een jaar beëindigden. Met Wisła werd hij kampioen van Polen en bereikte de club Europees succes met overwinningen op onder meer FC Twente en Fulham. Later werkte hij kort bij Anorthosis Famagusta op Cyprus, waar hij onvoldoende invloed op het transferbeleid ervoer.

VVV bleef de rode draad in zijn carrière. Na eerdere functies als speler, adviseur en scout keerde Valckx in 2017 terug als technisch manager. Hij hielp de club met beperkte middelen aan bruikbare selecties, waaronder het team waarin topscorer Giorgos Giakoumakis doorbrak. Na de degradatie uit de Eredivisie richtte VVV zich op een nieuw project met jonge spelers om terug te keren naar het hoogste niveau. Valckx zegt achter zijn loopbaankeuzes te staan en kijkt met waardering terug op zijn relatief honkvaste carrière bij slechts drie clubs: VVV, PSV en Sporting Lissabon.